Menu

De mogelijkheden van Crowdfunding

Gevestigd in Eindhoven en dichtbij het bruisende hart van Strijp-S krijgt Strijp advocatuur veel vragen van innovatieve ondernemers over het aantrekken van (durf)kapitaal. Crowdfunding is steeds meer in opkomst. In dit artikel leest u over de basis en mogelijkheden van crowdfunding.  

Wat is crowdfunding?

Crowdfunding is de mogelijkheid om via een “open oproep” een vaste bedrag aan kapitaal te verkrijgen van een grote groep mensen. In feite wordt vreemd vermogen aangetrokken door middel van het afsluiten van vele kleine leningen. Door de komst van het internet is het mogelijk geworden om gemakkelijk een grotere groep onbekende investeerders te bereiken en/of kennis te nemen van meer investeringsmogelijkheden.

Waarom crowdfunding?

Omdat traditionele kredietverstrekkers (zoals banken) steeds meer gebonden zijn aan strengere regelgeving is het vaak niet mogelijk via hen een financiering te verkrijgen.  Wel zijn er tegenwoordig mensen en bedrijven die kapitaal ter beschikking stellen aan start-ups. Voor hen gaat het vaak om een kleine investering waarbij de mogelijkheid van een hoog rendement opweegt tegen eventuele risico’s.

Bij crowdfunding zijn drie partijen van belang. De ondernemer met een product of dienst en de behoefte kapitaal aan te trekken. De investeerder die kapitaal verschaft ten slotte het platform waarop deze twee elkaar vinden. Niet alleen productiebedrijven maar ook filmmaatschappijen, de muziekindustrie en zelfs zorginstellingen maken tegenwoordig gebruik van crowdfunding.  

Type crowdfunding In grote lijnen zijn er vier typen crowdfunding:

  • Donaties-crowdfunding, hierbij wordt geld in het “idee” gestoken zonder dat de investeerder hier iets voor terug krijgt. Er is sprake van negatief rendement;
  • Beloning-crowdfunding, vaak gebruikt door ondernemers die al een “kant-en-klaar” product hebben maar nog kapitaal nodig hebben om de feitelijke productie op te starten. De investeerder koopt in wezen een product. De waarde van de beloning (het gekochte product) is kleiner dan het geldbedrag dat wordt geïnvesteerd. Zodende is sprake van negatief rendement;
  • Lening-crowdfunding, hierbij staan de terugbetalingstermijnen vaak vast. Daarnaast wordt een rente afgesproken die door de ondernemer moet worden voldaan. Deze vorm is risicovol nu het nog maar de vraag is of de ondernemer in staat is te voldoen aan zijn betalingsverplichting. Het (potentiele) rendement voor de investeerder is hoog;
  • Aandelen-crowdfunding, hierbij worden door de investeerders daadwerkelijk aandelen verkregen in de onderneming. Deze vorm heeft het meest weg van investeren in “gerenommeerde” bedrijven waarbij het rendement wordt behaald uit dividend en eventuele uitkeringen.

De ondernemer en de investeerder dient op voorhand te bepalen welk type funding aan hun wens tegemoet komt.

Regelgeving

Crowdfunding is niet altijd toegestaan. De ondernemer en de investeerder dienen rekening te houden met de regelgeving die gepaard gaan met het aantrekken of beschikbaar stellen van kapitaal. De Nederlandse Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) hebben de plicht investeringen in goede banen te leiden. DNB en AFM kunnen zodoende zowel optreden tegen de investeerders, de ondernemer als het platform.

Indien het gaat om het aantrekken van krediet door de ondernemer is het belangrijk te wijzen op artikel 3:5 van de Wet op het financieel toezicht waarin het volgende is bepaald:

“Het is een ieder verboden in Nederland in de uitoefening van een bedrijf buiten besloten kring opvorderbare gelden van anderen dan professionele marktpartijen aan te trekken, ter beschikking te verkrijgen of ter beschikking te hebben.”

Investeerders mogen, als zij een rechtspersoon zijn, niet zomaar krediet aanbieden aan crowdfundende consumenten (artikel 2:60 van de Wet op het financieel toezicht). Investeerders die zelf consument zijn mogen dat wel, tot een maximum van EUR 40.000,- en maximaal 100 kredieten. Dit blijkt uit beleid van de AFM in de zaak Boober.

Daarnaast dient rekening te worden gehouden met eventuele verplichtingen die gepaard gaan met het “deelnemen” in ondernemingen. Van deelneming is sprake indien de investeerder een belang heeft van meer dan 5% in de onderneming.

Ook voor het platform gelden uitgebreide regels. Deze worden hier niet besproken. Daarom is het voor de ondernemer en de investeerder noodzakelijk onderzoek te doen of het gekozen platform voldoet aan de gestelde eisen.

Crowdfunding samenwerking?

Vaak wordt gedacht dat crowdfunding een “nieuw fenomeen” is. Dit is onjuist. De term “crowdfunding” is al sinds de jaren ’80 in gebruik. Daarnaast kent Nederland een lange geschiedenis van samenwerkende mensen die, doormiddel van verenigingen en/of coöperaties, gezamenlijke doelen bereiken.  Een van de meest succesvolle samenwerkingen op deze wijze is de huidige Rabobank. Deze vindt haar grondslag in coöperatieve Raiffiessen- en boerenleenbanken opgericht in de jaren negentig van de negentiende eeuw.

Zowel bij lening als bij aandelen funding worden de investeerders (normaliter) gebundeld in een coöperatie, een onderneming volgens het verenigingsrecht die als doel heeft haar leden economisch voordeel te bezorgen, en functioneren ze gezamenlijk als één aandeelhouder. De ondernemer heeft dan dus uiteindelijk met één aandeelhouder te maken en men hoeft niet in gesprek met verschillende losse investeerders. Er wordt in dit geval gewerkt met een “crowdfunding overeenkomst”. Hierin moeten de afspraken tussen de coöperatie en de ondernemer worden vastgelegd.

In sommige gevallen treden zowel de ondernemer als investeerder op als leden van de coöperatie. Als voordeel hiervan wordt aangegeven dat de krachten van de investeerder en de ondernemer beter gebundeld worden. De rechten van de investeerders en de ondernemers worden in dat geval gescheiden. Vaak wordt geregeld dat de investerende leden een grotere aanspraak maken op de winst dan de ondernemer. Wat betreft het stemrecht is het vaak zo dat de investeerders de overhand kunnen hebben ten opzichte van de ondernemer.

Vaak wordt gebruik gemaakt van “standaard” contracten, dan wel de contracten zoals opgesteld door het platform. Of deze contracten tegemoetkomen aan de eisen van de ondernemer of de investeerder is de vraag. Ondernemen en investeren vergt immers maatwerk en laat zich zelden vastleggen in standaarden die bedoelt zijn voor vele verschillende ondernemingen.  

Conclusie

Gelet op het voorgaande kunnen de volgende voordelen, nadelen en onderwerpen die onderzoekt moeten worden op een rij gezet worden:

Hoewel er bij crowdfunding rekening gehouden moet worden met verschillende praktische elementen en wettelijke regelingen, is kapitaalverkrijging via crowdfunding in Nederland een goed alternatief voor traditionele bankleningen.

Geplaatst in Ondernemingsrecht